Thoughts and ideas

Een nieuwe stroming: Popularisme

De Europese leiders zijn weinig in staat om de bevolking te inspireren en te voldoen aan de uitdagingen van deze tijd. Er zijn veel verklaringen voor dit leiderschapstekort, maar ik richt me nu op de volgende twee: een technologische en een generatie.

Laten we beginnen met de technologische. In 1965 poneerde Gordon Moore -mede-oprichter van Intel- de wet van Moore, waarin werd bepaald dat de rekenkracht die kan worden geplaatst op een enkele chip, om de 18 tot 24 maanden zou verdubbelen. Deze wet houdt zich sindsdien aardig staande. Kijkend naar de Europese, Arabische en Amerikaanse leiders die worstelen met hun respectievelijke crises, ben ik benieuwd of er geen politiek uitvloeisel is van de Wet van Moore: De kwaliteit van politiek leiderschap neemt af per 100 miljoen nieuwe gebruikers van Facebook en Twitter.

De nieuwe bedrading van de wereld (door middel van sociale media en web-enabled mobiele telefoons) verandert de aard van de gesprekken tussen leiders en de bevolking. We gaan af van de grotendeels één richting converatie (top-down) naar twee richting conversatie (bottom-up en top-down). Dit heeft veel positieve kanten: meer participatie, innovatie en transparantie. Maar kan er zoiets zijn als te veel participatie? Leiders die naar teveel stemmen tegelijk luisteren en dan gevangenen worden van de trends die zij volgen?

Er ontstaat een nieuwe stroming: Popularisme. Het is de über-ideologie van onze tijd. Lees de polls, volg de blogs, de Twitter-feeds en Facebook berichten en ga waar de mensen zijn, niet waar je denkt dat ze moeten gaan.

Als iedereen volgt, wie geeft dan leiding?

En dan is er nog de exposure-factor. Iedereen met een mobiele telefoon is paparazzi, iedereen met een Twitter-account is een verslaggever en iedereen met toegang tot YouTube is een filmmaker. Als al die mensen paparazzi, verslaggevers en filmmakers zijn, is de rest een publiek figuur. Als je een publiek figuur (een politicus) bent, kan de controle zo onaangenaam worden, dat het openbare leven iets wordt om te vermijden. Veel leiders komen onder grote controle-druk te staan. Het haalt absoluut niet het beste in ze naar boven. De aandacht en de constante interactie met het publiek maakt het voor hen veel moeilijker om verstandige en moedige beslissingen te nemen.

Dan nu over de generatie verklaring voor het gebrek aan leiderschap. Voor wat betreft de generatieverschuivingen zijn we van een grote generatie die geloofde in sparen en investeren voor de toekomst, naar een Baby-Boom generatie gegaan die geloofde in lenen en bestedingen voor vandaag. Net zoals het contrast tussen George W. Bush en zijn vader George H.W. Bush. De vader heeft zich, onmiddellijk na Pearl Harbor als vrijwilliger voor de Tweede Wereldoorlog aangemeld en werd toen gestaald als leider tijdens de Koude Oorlog. Een serieuze tijd, waarin politici niet zomaar de polls konden volgen. Als president verhoogde hij de belastingen vanwege een prudent begrotingsbeleid. Zijn Baby Boom zoon vermeed dit voorbeeld en werd de eerste president in de Amerikaanse geschiedenis die belastingen verlaagde in het midden van maar liefst twee oorlogen.

Als je aan de ene kant technologieën hebt die snelle, korte termijn antwoorden en oordelen promoten, en als je een generatie hebt die gewend is aan korte termijn beloningen. En aan de andere kant heb je problemen waarvan de oplossingen in lange, zware trajecten liggen, net zoals de huidige wereldwijde kredietcrisis of de noodzaak om de Arabische landen weer vanaf de grond opnieuw op te bouwen. Dan heb je een echte mis match en een grote uitdaging voor de leiders. Vrijwel alle hedendaagse leiders moeten hun mensen vragen om de lasten en niet alleen de voordelen te delen en om zowel harder te studeren en slimmer te werken om bij te blijven.

Dat vraagt om bijzonder leiderschap dat moet beginnen met mensen de waarheid te vertellen.

Dov Seidman stelt in zijn boek ‘Hoe’: “Niets inspireert mensen meer dan de waarheid”. De meeste leiders denken dat het vertellen van de waarheid henzelf kwetsbaar maakt in plaats van het publiek of hun tegenstanders. Ze hebben het mis.

“Het belangrijkste voordeel van het vertellen van de waarheid, is dat het je aan mensen bindt”, legt Seidman uit, “want als je mensen de waarheid toevertrouwd, ze je terug vertrouwen”. Als leiders er omheen draaien, hebben de burgers alleen maar meer problemen en meer verwarring om de gevolgen te beoordelen. “De waarheid toevertrouwen aan mensen is als het geven van een vaste ondergrond”, voegt Seidman toe. “Het dwingt tot actie. Wanneer u allebei de waarheid kent, begin dan samen problemen op te lossen. Het is het begin van het bedenken van een betere weg”.

Dit is niet wat we zien van de leiders in Amerika, de Arabische wereld of het Europa van vandaag. Je zou denken dat één van hen, slechts één, dan wel de kans zou grijpen om zijn of haar mensen de waarheid te vertellen: over waar ze staan, waartoe ze in staat zijn, welk plan ze nodig hebben en wat ieder moet bijdragen om op het betere pad te komen. De leider die dit kan en wil zal echte “volgelingen” en “vrienden” krijgen - niet virtuele.